Ruth en haar schoonfamilie

Op het pinksterfeest kan het verhaal van Ruth worden gelezen.
Het Bijbelboekje speelt in de tijd van de gerstenoogst, tevens de tijd van Pinksteren. Het blijft verbazen dat Ruth uiteindelijk met Naomi mee optrok naar Bethlehem, de plaats van herkomst van Naomi. De overleden man van Naomi -Elimelechmoet niet zo’n held zijn geweest. Vermoedelijk was hij een wegloper voor problemen. In tijden van schaarste en armoe, vlucht hij weg uit Bethlehem naar het buurland Moab. Daar trouwen zijn twee zonen Moabitische meisjes van hogere komaf. Elimelech en zijn zonen passen zich dus aan aan de mentaliteit van Moab. De mentaliteit van Moab kennen we uit de Mesha-steen.  Koning Mesha schept op over zijn militaire overwinningen en over zijn prachtige bouwprojecten. Macht en prestige – en bijbehorende lusten – voor de toplaag van Moab; de rest van de mensen mag slaaf zijn. Elimelech – met de twee zonen – doet hieraan mee, vanwege het motief van brood op de plank. Begrijpelijk, maar ook tragisch.  Naomi toont een andere houding. Ook zij lijdt tragische verliezen. Zij verliest haar man en haar twee zonen aan de dood. Zij weet wat verdriet en verlies is. Zij ervaart de tragiek van het aardse leven. Noem mij Mara, zegt ze. Een bitter lot treft mij.  Wonderlijk is dat Naomi toch ‘opstaat’. En Naomi keert terug naar Bethlehem, de stad die haar man verliet vanwege armoede en honger. Stap voor stap zoekt zij een weg uit de bitterheid.
Vermoedelijk treffen wij mensen allemaal wel zo’n moment in ons leven. Er is een tegenslag, we ervaren een tragedie en voelen ons bitter. We worden gedwongen te kiezen: of het leven is een onbegrijpelijk schandaal, of heeft een heilige bestemming. Of het maakt eigenlijk allemaal niet zoveel uit, of zelfs de manier van de schoenveter losmaken is van belang (Joh. 1:27). De kleinste en intiemste details zijn van belang en heilig of zijn we uiteindelijk verliezers van het lot…  Wat verwonderlijk dat Ruth voor Naomi kiest… En meegaat naar Bethlehem om in alle eenvoud aren te lezen op de akker met gerstschoven. Een heilige handeling volgens Mozes (Leviticus 19).  Als wij het pinksterfeest vieren, vieren ook wij dat wij in deze eenvoudige daden een heilige betekenis leggen. Kom Heilige Geest, vernieuw ons tot deze heilige eenvoud!
Ds. Jak Verwaal