NIEUW OF NIEUWTJE

‘Een nieuw hart en een nieuwe geest zal God geven‘ zegt de profeet Ezechiël (36:26; de profeet voegt toe: God zal ons van Zijn Geest geven).
In de taal van de Bijbel is het woord voor maan, de nieuwe maan (chodes) verwant aan het woord nieuw (chadas). Pasen valt in de lente waarin de natuur een nieuw begin maakt. Het frisse groen aan de bomen kan je ontroeren, evenals het jonge groen op de akker of in het weiland. Pasen markeert de lente en kan onze ogen openen voor de vernieuwing in de natuur.
In ons mensen zit een verlangen naar verandering en vernieuwing. Nieuwtjes en nieuwigheden fascineren ons. Een nieuwe trend in de mode of een nieuwe auto geeft weer even een kick. Sommige mensen raken verslaafd aan de nieuwtjes via internet op de telefoon. Berichten, filmpjes en andere nieuwigheidjes. In geloof en kerk kan ook een vernieuwingsdrang komen. De reformatie, de verlichting, invloeden uit India of Amerika veranderen de beleving van spirituele waarden.
Pasen is inderdaad het feest ook van vernieuwing. Pasen kan pas worden gevierd als mensen de nieuwe maan bepalen in de lente (Exodus 12:2).
Bekend is dat gewoonten langzaam kunnen veranderen in sleur. En sleur verandert bijna altijd in onbehagen en weerzin. Wat aanvankelijk bekoorlijk was, roept na verloop van tijd (meestal langer dan een maand) weerzin of zelfs walging op. En mensen moeten dan op zoek naar het volgende nieuwtje. Een wijze stelde vast dat een mens vaak een aap van zichzelf wordt, een na-aper van zichzelf, en daardoor een lichte hekel aan zichzelf kan krijgen. Een herhaalmachine worden we dan, met een herhaling van onze grapjes, voor- en afkeuren, gewoonten en gebruiken.
Pasen is een uitdaging tot vernieuwing, met name van onze waarneming en reacties. Van onze houding en onze inzichten. Een nieuwe geest en een nieuw hart. Een mooi voorbeeld wordt verteld in de Emmaüsgangers. Als de onbekende persoon de zegening van God over het brood uitspreekt, gaan hun ogen open en zien zij als nieuw. Tegelijk blijkt de onbekende persoon hen bekend – Jezus – , maar zij ontmoeten hem als een nieuw mens.
Dankzeggen of zegenen is de rituele oefening in vernieuwing en verwondering. De schepping om ons heen, de bloesem of de mensen in ons leven, zij zijn als nieuw omdat onze geest als het ware weer nieuw en open is. De leukste vernieuwing komt van binnenuit, is de ervaring.
Ds. Jak Verwaal